Μια γεωπολιτική εξέλιξη μεγατόνων, που αλλάζει άρδην τα δεδομένα στην παγκόσμια οικονομία και την ενέργεια, έλαβε χώρα τις τελευταίες ώρες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε μια αρχική συμφωνία-πλαίσιο (Μνημόνιο Κατανόησης) για τον τερματισμό της μεταξύ τους 15μηνης πολεμικής σύρραξης, ανοίγοντας τον δρόμο για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Η είδηση αυτή προκάλεσε άμεση ανακούφιση στις αγορές, με τις τιμές του «μαύρου χρυσού» να καταγράφουν ισχυρή πτώση άνω του 5% τη Δευτέρα.
Συγκεκριμένα, το Brent παράδοσης Αυγούστου υποχώρησε στα 82,83 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό (WTI) παράδοσης Ιουλίου διολίσθησε στα 80,14 δολάρια, αγγίζοντας χαμηλά επίπεδα τριμήνου.
Διαφήμιση
Οι πανηγυρισμοί του Τραμπ και το «σήμα» έναρξης στα τάνκερ
Το μνημόνιο κατανόησης συνυπογράφηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον Πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα του Truth Social, έσπευσε να ανακοινώσει το γεγονός με πανηγυρικό ύφος: «Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί. Πλοία του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει!»
Σε νεότερες δηλώσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι τα πρώτα πετρελαιοφόρα έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται μέσω μιας νότιας, «απολύτως ασφαλούς και ανέπαφης» θαλάσσιας διαδρομής.
Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι η επίσημη τελετή υπογραφής της ειρηνευτικής συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί την προσεχή Παρασκευή στην Ελβετία (Γενεύη).
Διαφήμιση
Το «αγκάθι» των διοδίων και το μυστήριο με τις νάρκες
Παρά το κλίμα αισιοδοξίας, διεθνείς αναλυτές και στελέχη της ναυτιλίας εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι, καθώς πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις κρύβονται σημαντικές γκρίζες ζώνες.
1. Η κόντρα για τα «Διόδια»: Ο Τραμπ διακήρυξε ότι τα Στενά θα ανοίξουν ελεύθερα, χωρίς σύστημα διοδίων.
Ωστόσο, η Τεχεράνη μέσω του εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ξεκαθάρισε ότι το Ιράν σκοπεύει να επιβάλει «τέλη ναυτιλιακών υπηρεσιών» για την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος, με τα ιρανικά κρατικά μέσα να αφήνουν να εννοηθεί ότι το καθεστώς ελεύθερης διέλευσης θα ισχύσει μόνο για 60 ημέρες.
Η απειλή των ναρκών: Παρά τις διαβεβαιώσεις για άμεση ροή, πηγές από τη διεθνή ναυτιλιακή ένωση (Bimco) και οργανισμούς θαλάσσιας ασφάλειας προειδοποιούν ότι η επιχείρηση εντοπισμού και απομάκρυνσης των θαλάσσιων ναρκών στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να διαρκέσει από αρκετές εβδομάδες έως και 50 ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας θα καθυστερήσει.
Το πυρηνικό πρόγραμμα και ο αστάθμητος παράγοντας «Ισραήλ»
Η συμφωνία προβλέπει μια 60ήμερη παράταση της εκεχειρίας, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν σκληρές τεχνικές διαπραγματεύσεις στη Ντόχα του Κατάρ.
Το μεγάλο ζητούμενο για την Ουάσιγκτον παραμένει το πάγωμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και η επιβολή αυστηρών περιορισμών στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Από την άλλη, το Ιράν πιέζει για την άμεση αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Την ίδια στιγμή, η τύχη της συμφωνίας παραμένει εύθραυστη λόγω της κατάστασης στον Λίβανο.
Παρότι ο διαμεσολαβητής του Πακιστάν ανακοίνωσε μόνιμη παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, το Ισραήλ —το οποίο παρέμεινε εκτός των διαπραγματεύσεων— συνεχίζει τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις, γεγονός που θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να τορπιλίσει την ειρηνευτική διαδικασία.
Τι σημαίνει αυτό για την τσέπη των καταναλωτών;
Αν και η πτώση των τιμών του πετρελαίου και του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου (έως -5,8%) αποτελεί μια πρώτης τάξεως «ανάσα», οι ειδικοί της ενέργειας τονίζουν ότι οι καταναλωτές δεν θα δουν άμεση μείωση στις αντλίες των βενζινάδικων.
Οι ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν εξαντλήσει τα στρατηγικά τους αποθέματα έκτακτης ανάγκης κατά τη διάρκεια της κρίσης και η διαδικασία αναπλήρωσής τους θα κρατήσει τις τιμές σε σχετικά υψηλά επίπεδα για τους επόμενους μήνες.
Η αγορά παραμένει σε στάση αναμονής, με τα βλέμματα όλων στραμμένα στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή.
Φωτογραφία άρθρου: Punit Singh
