Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη θαλάσσια ασφάλεια στο Μπαχρέιν, η Ελλάδα απάντησε στη δήλωση του Τούρκου μόνιμου αντιπροσώπου Αχμέτ Γιλντίζ, ο οποίος αναφέρθηκε στα «Τουρκικά Στενά».
Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ιωάννης Σταματέκος, τόνισε ότι η Σύμβαση του Μοντρέ είναι το μοναδικό διεθνές νομικό κείμενο που κατοχυρώνει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά και ότι η χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά» δεν συνάδει με τη Σύμβαση.
Ο κ. Σταματέκος υπογράμμισε πως ο σεβασμός της ορολογίας της Σύμβασης του Μοντρέ αποσκοπεί στη διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, ενώ η τουρκική προσπάθεια να επιβάλει διαφορετική ονομασία αλλοιώνει το διεθνές νομικό καθεστώς που ισχύει από το 1936.
Τα «Τουρκικά Στενά» είναι ο όρος που χρησιμοποιεί η Τουρκία για τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και τη Θάλασσα του Μαρμαρά, δηλαδή το θαλάσσιο πέρασμα που ενώνει τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο, ο όρος αυτός δεν είναι επίσημος διεθνής όρος και δεν αναφέρεται στη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936.
Διαφήμιση
Η ελληνική επιστολή στον ΟΗΕ
Παράλληλα, η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει επίσημη επιστολή στον ΟΗΕ (31 Μαρτίου 2026) μέσω της μόνιμης αντιπροσώπου, με την οποία απορρίπτει πλήρως τις τουρκικές διεκδικήσεις για τα θαλάσσια όρια στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιστολή χαρακτηρίζει τις τουρκικές θέσεις «αβάσιμες και παράνομες» και επαναβεβαιώνει ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε χωρικά ύδατα, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Ελλάδα απορρίπτει επίσης το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 ως άκυρο και χωρίς έννομα αποτελέσματα, καθώς αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και επιχειρεί να «αναδιαμορφώσει τη γεωγραφία» της Ανατολικής Μεσογείου.
Νομικό και γεωπολιτικό πλαίσιο
Η ελληνική επιχειρηματολογία βασίζεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία κατοχυρώνει το δικαίωμα χωρικής θάλασσας έως 12 ναυτικά μίλια και πλήρη θαλάσσια δικαιώματα στα νησιά.
Η Αθήνα επισημαίνει ότι οι κανόνες αυτοί έχουν αποκτήσει εθιμικό χαρακτήρα διεθνούς δικαίου, δεσμεύοντας και την Τουρκία, παρά το γεγονός ότι δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση.
Η αναφορά της Τουρκίας σε «Τουρκικά Στενά» θεωρείται από την ελληνική πλευρά προσπάθεια πολιτικής και νομικής αναθεώρησης του καθεστώτος που διέπει τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά, κάτι που η Ελλάδα θεωρεί απαράδεκτο και αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο.
Διαφήμιση
Τι αναμένεται στη συνέχεια
Η ελληνική διπλωματία προετοιμάζει νέες παρεμβάσεις σε διεθνή φόρα, με στόχο να ενισχύσει τη θέση της για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων και τη διατήρηση της ισχύος της Σύμβασης του Μοντρέ.
Παράλληλα, η Αθήνα συνεχίζει να επισημαίνει ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά αποτελεί θεμελιώδη αρχή της διεθνούς ασφάλειας και δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Photo: Isaac Nóbrega/PR — CC BY 2.0
